Fietsaccu zet fietsenwinkel in Makkum vol rook — bewoners vluchten via het dak

In de nacht van maandag 10 op dinsdag 11 augustus ging het mis in het centrum van Makkum. Rond kwart over twaalf ontstond brand in een fietsenwinkel aan de Kerkstraat. De oorzaak, bevestigd door een woordvoerder van Brandweer Fryslân: een fietsaccu die vlam vatte. De melding werd opgeschaald naar grote brand en meerdere eenheden rukten uit.

Iedereen kwam met de schrik vrij. Maar wie het verloop van die nacht naleest, ziet precies waarom accubranden een eigen categorie vormen — en waarom de plek waar een accu staat te laden net zo belangrijk is als de accu zelf.

Wat er die nacht gebeurde

De bewoners van de woning boven de winkel brachten zichzelf in veiligheid door naar het naastgelegen platte dak te klimmen; de brandweer haalde hen daar naar beneden. Vanwege de zware rookontwikkeling werden ook meerdere omliggende woningen ontruimd. Het vuur zelf was snel onder controle, maar de winkel en de bovengelegen woning liepen veel rookschade op. Gewonden vielen er niet.

Dat verloop is kenmerkend. Een brandende lithium-ion-accu produceert in korte tijd enorme hoeveelheden dichte, giftige rook — vaak is de rook het probleem, nog vóór de vlammen dat zijn. En een fietsenwinkel is, net als veel woningen, precies de omgeving waar accu's 's nachts binnen staan terwijl iedereen slaapt.

Waarom dit geen los incident is

De cijfers wijzen al jaren dezelfde kant op. De brandweer registreerde in 2025 zo'n 430 incidenten met elektrische voertuigen — ruim twintig procent meer dan in 2024 — waarvan 254 branden. Bij ongeveer een op de vijf voertuigbranden speelde de accu een rol. Hoe meer e-bikes, scooters en gereedschapsaccu's er bijkomen, hoe vaker het ergens misgaat: niet omdat lithium-ion-accu's massaal onveilig zijn, maar omdat kleine kansen bij grote aantallen gewoon vaker optreden.

Daar komt bij dat een accubrand zich anders gedraagt dan een gewone brand. Een accu in thermal runaway laat zich nauwelijks blussen met conventionele middelen en kan uren later opnieuw ontsteken. Wat je vooraf regelt — wáár de accu staat, in wat voor omhulsel, met welke melder erboven — bepaalt daardoor meer dan wat je tijdens de brand nog kunt doen.

De regels komen eraan

Voor bedrijven is dit niet langer vrijblijvend terrein. De richtlijn PGS 37-2 legt eisen vast voor de opslag van lithium-ion-accu's in bedrijfsomgevingen: compartimentering, ventilatie, detectie en passende blusmiddelen. De richtlijn is nu nog vrijwillig, maar de verwachting is dat naleving wettelijk verplicht wordt zodra hij in de omgevingsregelgeving wordt aangewezen. Verzekeraars lopen daarop vooruit: bij verlengingen wordt steeds vaker gevraagd hoe accu's worden opgeslagen en geladen — en aantoonbare maatregelen beginnen mee te wegen in premie en acceptatie.

Een fietsenwinkel met een bovenwoning, een bouwbedrijf met een lader vol gereedschapsaccu's, een horecazaak met e-bikes van personeel binnen: het speelveld is breder dan menigeen denkt.

Wat betekent dit voor jou?

Voor bedrijven met accu's over de vloer is de les uit Makkum concreet. Laad niet 's nachts onbeheerd in de verkoop- of werkruimte, en zeker niet onder een woonverdieping. Zorg voor een aparte, brandwerend gescheiden laadplek — een laadkast of laadlocker doet precies dat: als het misgaat, blijven brand en rook binnen het compartiment in plaats van in je pand. Hang rookmelding boven de laadplek en neem opslag en laden mee in het gesprek met je verzekeraar, vóór die erom vraagt.

Voor thuis gelden dezelfde principes op kleinere schaal: laad bij voorkeur overdag en in het zicht, niet in de vluchtroute, en gebruik de lader die bij de accu hoort. Wie in huis geen aparte laadplek kan maken, kan met een laadzak of laadkast alsnog een compartiment om het risico heen zetten.

In Makkum liep het af met rookschade en een flinke schrik. Dat is het gunstige scenario — en precies het scenario waar je op kunt vóórsorteren.